ร้านสล่าเสริฐ ร่องบัวลอย 1
ร้านสล่าเสริฐ ร่องบัวลอย 1 ได้เริ่มดำเนินการโดยนายพุฒ บุญวงค์ ซึ่งได้ดำเนินการเมื่อปี พ.ศ. 2530 จนถึงปัจจุบันได้ดำเนินกิจการมาแล้ว 33 ปี โดยได้ไปศึกษาเรียนรู้การทำปราสาทจากนายทา ศรีเป็ง นายมา ศรีเป็ง และนายมา ลือชัย ซึ่งได้สืบทอดการทำปราสาทมาจากบรรพบุรุษที่อพยพมาจากบ้านดอนแก้ว อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง โดยได้มาตั้งรกรากที่บ้านร่องบัวลอย อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย ในการทำครั้งแรกเป็นการทำเพื่อช่วยเหลือกันและกันในหมู่ญาติพี่น้องบ้านใกล้เรือนเคียง และชาวบ้านในหมู่บ้านเดียวกันที่มีญาติพี่น้องตายในบ้านก็ช่วยกันทำปราสาทบรรจุโลงศพ จากนั้นมาคนที่เป็นลูกมือทั้งหลายก็มีความชำนาญขึ้นเรื่อย ๆ เพราะเป็นงานที่สามารถเรียนรู้ได้ และดูจากรูปแบบโครงสร้างก็สามารถทำได้ หรือบางคนเป็นลักษณะครูพักลักจำบ้าง จนมีการเรียนรู้และสืบทอดกันมาหลายๆ รุ่น และแตกแขนงออกเป็นหลายกลุ่ม ในยุคที่เฟื่องฟูที่สุดมีมากถึง 13 กลุ่ม แต่ละกลุ่มจะมีช่างของตนเอง เช่น ช่างตัดไม้ ช่างทำตัวปราสาท ช่างทำหลังคา ช่างทำยอดปราสาท ช่างแกะลาย ต้องลาย ฉลุลาย ทำช่อฟ้า ใบระกา หรือช่าง 1 คน สามารถทำได้ทุกอย่าง การทำปราสาทจะสวยงามประณีตเพียงใดอยู่ที่การพัฒนาฝีมือและการประยุกต์ของช่างแต่ละคน ความสวยงาม ความอลังการอยู่ที่งบประมาณของแต่ละคนที่มาสั่งทำ งบประมาณตั้งแต่หลักพันไปจนถึงหลักหมื่น หลักแสน
การทำปราสาทจะทำสีปราสาทตามวัยของผู้เสียชีวิต เช่น ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ใช้สีขาว วัยหนุ่มใช้หลากสี สีแดง สีชมพู พระสงฆ์ใช้สีทอง เป็นต้น จากที่ทำเพื่อช่วยเหลือกันและกันในหมู่ญาติหรือคนในหมู่บ้าน ก็เริ่มแพร่หลายออกไปเป็นที่นิยมของเจ้าภาพมากขึ้น และในปี พ.ศ. 2518 เป็นต้นมา การทำปราสาทเริ่มทำขายในหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ และขยายออกไป จนกลายเป็นการทำปราสาทเชิงธุรกิจในปัจจุบันนี้ รูปแบบและวิธีการสร้างปราสาทที่เป็นแบบดั้งเดิม และเป็นแบบความนิยมในปัจจุบันคือ ปราสาทที่โครงสร้างทำด้วยไม้ ประดับและตกแต่งด้วยกระดาษทากาว และปิดทับด้วยกระดาษฉลุลวดลายสีสันต่าง ๆ โดยลวดลายจะประกอบด้วย ลวดลายที่ฉลุเองและลวดลายพิมพ์ ตลอดจนทางร้านจะเน้นด้านการบริการแบบครบวงจร เช่น ปราสาท เฮือนตาน ครัวเฮือนตาน เต้นท์ ศาลา โลงศพ เป็นต้น
องค์ประกอบของปราสาท
ในการทำปราสาท กลุ่มช่างจะมีกระบวนการ ขั้นตอน รูปแบบและวิธีการสร้างปราสาท โดยในการทำส่วนประกอบแต่ละส่วนแยกออกจากกันและทำเตรียมไว้ล่วงหน้าเป็นจำนวนมาก เนื่องจากการสั่งทำปราสาทไม่มีกำหนดที่แน่นอน ขึ้นอยู่กับการเป็นการตายของคนเรา ช่างทำปราสาทจึงต้องจัดเตรียมวัสดุทุกอย่างไว้ให้พร้อมตลอดเวลา ที่เรียกกันว่า สั่งเช้าได้สาย สั่งบ่ายได้เย็น
หลังคาและยอดปราสาท ส่วนที่เป็นหลังคาปราสาท ช่างทำปราสาทจะจัดทำส่วนหลังคาแยกไว้ต่างหาก เพื่อความสะดวกในการขนย้าย และสามารถยกมาประกอบทีหลังได้ จึงมีการทำปราสาทแยกแต่ละส่วนไว้เป็นจำนวนมาก และพร้อมที่จะประกอบให้แล้วเสร็จภายในวันเดียวได้เลย ในการทำส่วนที่เป็นโครงหลังคาจะมีขนาดเดียวกับทำเสาปราสาท โดยให้ได้สัดส่วนและมีความสัมพันธ์กันทั้งโครงปราสาทและหลังคา เช่น เสา 8 ต้น จะทำมุม 4 เหลี่ยม เสา 12 ต้น จะทำมุม 6 เหลี่ยม เสา 24 ต้น จะทำมุม 8 เหลี่ยม เป็นต้น โดยช่างจะเน้นหลังคารูปทรงไทย มีลักษณะ 3 ชั้น 5 ชั้น 7 ชั้น หรือ 9 ชั้น ขึ้นอยู่กับความต้องการของลูกค้า
เอกลักษณ์เฉพาะของปราสาท
ปราสาทร้านสล่าเสริฐ ร่องบัวลอย 1 เป็นปราสาทที่มีโครงสร้างขนาดเล็ก – กลาง เป็นโครงสร้างปราสาทที่มีช่างสกุลของกลุ่มบ้านร่องบัวลอย ร้านสล่าเสริฐ ร่องบัวลอย 1 เน้นการตกแต่งที่เป็นการฉลุลายกระดาษมาตกแต่งตัวปราสาทให้สวยงาม ปัจจุบันมีการใช้ลายสกรีนเพื่อให้รวดเร็วและประหยัดเวลา นิยมทำรูปแบบปราสาททรงจัตุรมุขมีพื้นสีขาว แดง และทองเป็นหลัก
ข้อมูลการติดต่อ
นายพุฒ บุญวงค์ ร้านสล่าเสริฐ ร่องบัวลอย 1 ตั้งอยู่ที่ หมู่ 2 ตำบลเวียงชัย อำเภอเวียงชัย จังหวัดเชียงราย โทรศัพท์ 081 – 3669154